Poremecaji spavanja
Problemi sa spavanjem su sve češći zbog stresa, brzog načina života i prekomerne upotrebe tehnologije. Najčešći oblik je nesanica, koja se javlja kao teško uspavljivanje, često buđenje tokom noći ili prerano buđenje ujutru.
Uzroci mogu biti stres, anksioznost, depresija, neredovan ritam spavanja, kao i upotreba kofeina ili telefona pre spavanja.
Lečenje obično podrazumeva promenu navika: odlazak na spavanje u isto vreme, izbegavanje ekrana pre spavanja, manje kofeina i više fizičke aktivnosti. Ako problemi traju duže, preporučuje se lečenje kod psihologa ili psihijatra, koji mogu pomoći razgovorom, terapijom ili, po potrebi, lekovima.Najčešće grupe lekova za nesanicu:
1. Benzodiazepini
Primeri: diazepam, lorazepam
Deluju umirujuće i pomažu kod uspavljivanja, ali se koriste kratko zbog rizika od navikavanja.
2. Z-lekovi (noviji hipnotici)
Primeri: zolpidem (Stilnox), zopiclon (Imovane), zaleplon.
Deluju slično kao benzodiazepini, ali kraće traju i manje izazivaju pospanost tokom dana.
3. Antidepresivi sa sedativnim dejstvom
Primeri: trazodon, mirtazapin, amitriptilin.
Koriste se kada je nesanica povezana sa depresijom ili anksioznošću.
4. Melatonin i lekovi koji deluju na melatoninske receptore
Posebno korisni kod poremećaja ritma spavanja, kao što su promene vremenskih zona ili rad u smenama.
5. Antipsihotici u malim dozama (u posebnim slučajevima)
Primeri: kvetiapin (Seroquel), olanzapin.
Koriste se samo ako postoji ozbiljna nesanica povezana sa drugim psihičkim poremećajima.